You’ll never walk alone

o Muziek: You’ll never walk alone (uitvoering Elvis Presley)
Wanneer je dpresleyoor een storm loopt
Houdt je kin dan hoog
En wees niet bang voor het donker
Aan het einde van een storm is een gouden hemel
En de zoet zilveren liedje van een leeuwerik
Loop verder door de wind
Loop verder door de regen
Door je dromen
Worden gegooid en geblazen
Loop verder
Loop verder
Met hoop in je hart
En je zult nooit alleen lopen
Je zult nooit alleen lopen
Wanneer je door een storm loopt
Houdt je kin dan hoog
En wees niet bang voor het donker
Aan het einde van een storm is een gouden hemel
En de zoet zilveren liedje van een leeuwerik
Loop verder door de wind
Loop verder door de regen
Door je dromen
Worden gegooid en geblazen
Loop verder
Loop verder
Met hoop in je hart
En je zult nooit alleen lopen
Je zult nooit alleen lopen

o Je wandelt nooit alleen
Wie wandelt, wandelt nooit alleen.
Altijd zijn er wel vogels, altijd de wind
of de waterstromen,
de bronnetjes soms
of passanten.

Altijd zijn er de bomen
en de wolken die je groeten
of de strakke blauwe hemel.
En de zijwegen en kruispunten
die vragen om een keuze.
Altijd zijn er je gedachten
die meetrekken als engelen
of als duivels, die je plagen.

Alleen wandelen bestaat niet.
Wandelen brengt je ook altijd weer
op je innerlijke weg
en brengt je thuis.

………………………………………………………………………………………………………………………………..

Overweging zondag 17 januari 2016 Stefanuskerk Westerbork.

Jesaja 40: 1- 11

Wie van u weleens op bezoek is geweest in een gevangenis, ik ben er beroepshalve vaak geweest, weet dat de bewegingsruimte voor een gevangen zeer beperkt is. Letterlijk binnen de vier muren. Totdat het moment dat de schuld voldaan is en de gevangenen weer in vrijheid wordt gesteld, je wandelt de poort uit, op weg naar je nieuwe vrijheid en dan moet je vaak letterlijk de weg weer vinden in de samenleving. Ik hoorde wel verhalen van mensen die mij vertelde dat de gevangenis heel erg is, maar dat het buiten komen en je eigen weg weer vinden, in een samenleving waarvan je soms jaren bent uitgesloten, minstens zo zwaar is. Een samenleving die vaak ervaren wordt als een jungle van regels en gebruiken, waar jij van buitengesloten was. Nog even los van het stempel dat je opgeplakt hebt gekregen, als ex-gedetineerde.

Het volk Israël is veertig jaar gevangen geweest in Babylonië. Ze konden ook letterlijk geen kant op. En we begrijpen vandaag dat dat was omdat ze blijkbaar een straf moesten uitzitten, want de Bijbel zegt dat de schuld voldaan is, nadat zij blijkbaar zelfs een dubbele straf heeft ontvangen van de Heer. En dan moeten ook zij letterlijk een weg vinden door de woestijn. Wandelend door de woestijn op weg naar een nieuwe vrijheid, die zeker niet direct als een nieuwe vrijheid wordt ervaren. Want de woestijn is beklemmend, je bent onderweg, hebt geen eigen land of huis.

“You’ll never walk alone” , dat klinkt bijna cynisch als we even dat beeld voor onze ogen halen van die eindeloze rij vluchtelingen die in eindeloze rijen door Oost-Europa heen wandelde de afgelopen maanden. Nee, ze liepen niet alleen, integendeel zelfs, ze liepen soms letterlijk dagen door de regen, ze liepen hun dromen achterna van vrijheid, weg van de oorlog en de armoede. Maar tegelijkertijd kunnen we ons misschien wel voorstellen dat ze wel bang waren voor het donker, voor weer in een nacht in de bittere koude, zonder een dak boven hun hoofd. En we kunnen ons misschien ook wel voorstellen dat ze dat beeld van die gouden hemel niet direct zagen en het zanggeluid van de leeuwerik, niet hoorde.

Nou kun je zeggen ja daar was het lied ook niet voor bedoeld. Het lied stamt uit 1945, als onderdeel van een musical. Maar tegelijkertijd heeft het lied voor veel mensen ook wel iets religieus gekregen. Het is niet voor niets geregeld opgenomen geweest in allerlei gospelalbums van artiesten. En het lied klinkt niet voor niets ook bijna wekelijks in de tempels van de hoogmis die voetbal heet. Waarmee een onderlinge saamhorigheid en verbondenheid wordt uitgedrukt en de helden een hart onder de riem wordt gestoken.

Ons hele bestaan wordt beheerst door vertrekken en aankomen. Door geboorte en dood. Door begroeten en afscheid nemen. We wandelen op deze manier door ons leven. Maar je wandelt nooit alleen, zegt het lied en zegt ook het gedicht.

In de Bijbel is wandelen een synoniem voor de levensweg van mensen. Het is niet zozeer de kernvraag in de Bijbel wie je bent; man of vrouw, vluchteling, crimineel, ex-gedetineerde, politicus, industrieel of arbeider. In de Bijbel is het van veel groter belang welke weg jij bewandelt. Daarin worden mensen steeds opnieuw voor keuzes gesteld, die hun weg richting geven. In de Bijbel kun je aan de levensweg van mensen aflezen wie iemand is. Dat klinkt logisch! Maar of je man of vrouw bent, arbeider of industrieel, zegt wel iets. Zegt iets over de plaats die je inneemt in de samenleving, maar dat zegt nog niks over wat je met die plaats in de samenleving doet. Welke keuzes jij daarin maakt. Welke weg jij daarin volgt, welke afslag je wel of niet neemt. Zijwegen en kruispunten vragen steeds weer opnieuw om nieuw keuzes.

Volgens de Bijbel zijn wij mensen van de weg. Zo werden de eerste Christenen genoemd. Je bent iemand van de weg, je bent iemand die onderweg is, als je beweging bent gekomen, die niet berust in zijn of haar situatie, maar die de vrijheid zoekt voor zichzelf of voor andere. En er is niets zo ongewis en ingewikkeld als de vrijheid zoeken, als een toekomst tegemoet gaan, waarvan we niet weten wat die ons zal brengen, waar die zal eindigen. En er zijn voor iedereen wel situaties te benoemen, in zijn of haar leven, die voelen als een ballingschap, die voelen als een gevangenis. En we begrijpen misschien allemaal wel dat er veel moed voor nodig is om die stap naar de vrijheid te zetten. Dat gaat niet zomaar, van vandaag op morgen.

Op de weg naar die beslissing toe. Op het moment dat je die stap zet, kun je je verdomd alleen voelen. Die vader die besluit om met zijn kind te vertrekken uit de oorlog en armoede, voor een betere toekomst, elders in de wereld, misschien kunnen we ons er iets bij voorstellen, hoe alleen hij zich daarin voelde, want niemand anders kon die beslissing voor hem nemen.

You’ll never walk alone. In de Bijbel wordt het wel duidelijk dat we daar ook wel degelijk op een gelovige manier naar kunnen kijken. Als je eenmaal gekozen hebt, loop door. De wind blaast niet altijd mee, integendeel zelfs, je moet geregeld door de storm van het leven heen. Mar kijk niet steeds achterom. De ballingschap, de gevangenis, de oorlog en de armoede heb je achter gelaten. Loop door met je kin omhoog. Loop door, met de hoop in je hart. Loop door, met de dromen voor ogen. Dan is het de Heer die de weg voor je vrij maakt, zegt Jesaja. Dat klinkt heel abstract. We zouden het ook anders kunnen zeggen; dan komen er altijd wel mensen op je pad die bereid zijn om je te helpen. Die bereid zijn om je de weg te wijzen. Of we dat nu God noemen of we geven er een andere Naam aan. Dat maakt niet zoveel uit. Het gaat om het geloof in de weg die jij gekozen hebt, het gaat om de hoop op een nieuwe, goddelijke, toekomst. Loop door met de dromen voor ogen en de hoop je in hart, dan zie je aan het eind de gouden hemel en hoor je de zang van de leeuwerik.

liturgie stefanuskerk 17 januari 2016